Wstęp

Ten artykuł opisuje mechanizm uwierzytelniania w .NET BEZ użycia Microsoft Identity

Na szybko (kliknij, żeby rozwinąć)

  1. Stwórz projekt RazorPages lub Razor MVC z opcją Authentication type ustawioną na NONE
  1. W pliku Project.cs (lub Startup.cs) dodaj serwis autentykacji
using Microsoft.AspNetCore.Authentication.Cookies;
//

builder.Services.AddAuthentication(o =>
{
    o.DefaultAuthenticateScheme = CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme;
    o.DefaultChallengeScheme = CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme;
    o.DefaultSignInScheme = CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme;
    o.DefaultSignOutScheme = CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme;
}).AddCookie(CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme, o =>
{
    o.Cookie.IsEssential = true;
    o.Cookie.HttpOnly = true; //bezpieczeństwo
    o.Cookie.SameSite = SameSiteMode.Strict; //bezpieczeństwo
    o.Cookie.SecurePolicy = CookieSecurePolicy.Always; //bezpieczeństwo
    o.Cookie.MaxAge = TimeSpan.FromDays(30); //ciastko logowania ważne przez 30 dni
    o.AccessDeniedPath = "/AccessDenied";
    o.LoginPath = "/Login";
    o.ReturnUrlParameter = "return_url";
});
  1. Dodaj uwierzytelnianie do middleware -> pamiętaj, że kolejność jest istotna
app.UseHttpsRedirection();
app.UseStaticFiles();

app.UseRouting();
app.UseAuthentication();
app.UseAuthorization();

app.MapRazorPages();

Teraz już możesz logować i wylogowywać użytkowników.

Logowanie
  1. Zidentyfikuj użytkownika ręcznie – po prostu w jakiś sposób musisz sprawdzić, czy podał prawidłowe dane logowania (login i hasło)
  2. Stwórz ClaimsPrincipal dla tego użytkownika
  3. Wywołaj HttpContext.SignIn -> to utworzy ciastko logowania i użytkownik będzie już uwierzytelniony w kolejnych żądaniach (HttpContext.User będzie zawierało wartość utworzoną w kroku 2)
Wylogowanie

Wywołaj HttpContext.SignOutAsync -> to zniszczy ciastko logowania. W kolejnych żądaniach obiekt HttpContext.User będzie pusty.

Jeśli masz jakiś problem, przeczytaj pełny artykuł poniżej.

UWAGA

W słowniku języka polskiego NIE ISTNIEJE słowo autentykacja. W naszym języku ten proces nazywa się uwierzytelnianiem. Słowo autentykacja zostało zapożyczone z angielskiego authentication. Dlatego też w tym artykule posługuję się słowem uwierzytelnianie.

Po co komu uwierzytelnianie bez Identity?

Może się to wydawać dziwne, no bo przecież Identity robi całą robotę. Ale jeśli chcesz uwierzytelniać użytkowników za pośrednictwem np. własnego WebApi albo innego mechanizmu, który z Identity po prostu nie współpracuje, to nie ma innej możliwości.

Uwierzytelnianie vs Identity

Musisz zdać sobie sprawę, że mechanizm uwierzytelniania i Identity to dwie różne rzeczy. Identity korzysta z uwierzytelniania, żeby mechanizm był pełny. A jakie są różnice?

Co daje Identity

Od Identity dostajesz CAŁĄ obsługę użytkownika. Tzn:

  • zarządzanie kontami użytkowników (tworzenie, usuwanie, tokeny, dwustopniowe uwierzytelnianie itd.)
  • przechowywanie użytkowników (np. tworzenie odpowiednich tabel w bazie danych lub obsługa innego sposobu przechowywania danych użytkowników)
  • zarządzanie rolami użytkowników
  • i generalnie wiele innych rzeczy, które mogą być potrzebne w standardowej aplikacji

Mechanizm Identity NIE JEST dostępny na „dzień dobry”. Aby go otrzymać, możesz utworzyć nową aplikację z opcją Authentication type ustawioną np. na Individual Accounts.

Możesz też doinstalować odpowiednie NuGety i samemu skonfigurować Identity.

Co daje uwierzytelnianie?

  • tworzenie i usuwanie ciasteczek logowania (lub innego mechanizmu uwierzytelniania użytkownika)
  • tworzenie obiektu User w HttpContext podczas żądania
  • przekierowania użytkowników na odpowiednie strony (np. logowania, gdy nie jest zalogowany)

Jak widzisz, Identity robi dużo więcej i pod spodem korzysta z mechanizmów uwierzytelniania. Podczas konfiguracji Identity konfigurujesz również uwierzytelnianie.

Konfiguracja uwierzytelniania

Najprościej będzie, jeśli utworzysz projekt BEZ żadnej identyfikacji. Po prostu podczas tworzenia nowego projektu upewnij się, że opcja Authentication type jest ustawiona na NONE:

Dzięki temu nie będziesz miał dodanego ani skonfigurowanego mechanizmu Identity. I dobrze, bo jeśli go nie potrzebujesz, to bez sensu, żeby zaciemniał i utrudniał sprawę. Mechanizm Identity możesz sobie dodać w każdym momencie, instalując odpowiednie NuGety.

A teraz jak wygląda konfiguracja uwierzytelniania? Składa się tak naprawdę z trzech etapów:

  • zarejestrowania serwisów dla uwierzytelniania
  • konfiguracji mechanizmu, który będzie używany do odczytywania (zapisywania) informacji o zalogowanym użytkowniku (schematu)
  • dodanie uwierzytelniania do middleware pipeline.

Schemat

Zanim pójdziemy dalej, wyjaśnię Ci czym jest schemat. To nic innego jak określenie sposobu w jaki użytkownicy będą uwierzytelniani. Różne scenariusze mogą wymagać różnych metod uwierzytelniania. Każda z tych metod może wymagać innych danych. To jest właśnie schemat. Pisząc uwierzytelniać mam na myśli taki flow (w skrócie):

Work-flow mechanizmu autentykacji
  1. Klient wysyła żądanie do serwera (np. żądanie wyświetlenia strony z kontem użytkownika)
  2. Mechanizm uwierzytelniania (który jest w middleware pipeline) rusza do roboty. Sprawdza, czy użytkownik jest już zalogowany, odczytując jego dane wg odpowiedniego schematu (z ODPOWIEDNIEGO ciastka, bearer token’a, BasicAuth lub jakiegokolwiek innego mechanizmu)
  3. Na podstawie informacji odczytanych w punkcie 2, tworzony jest HttpContext.User
  4. Rusza kolejny komponent z middleware pipeline

Każdy schemat ma swoją własną nazwę, możesz tworzyć własne schematy o własnych nazwach jeśli czujesz taką potrzebę.

Rejestracja serwisów uwierzytelniania

W pliku Program.cs lub Startup.cs (w metodzie ConfigureServices) możesz zarejestrować wymagane serwisy w taki sposób:

builder.Services.AddAuthentication();

To po prostu zarejestruje standardowe serwisy potrzebne do obsługi uwierzytelniania. Jednak bardziej przydatną formą rejestracji jest ta ze wskazaniem domyślnych schematów:

builder.Services.AddAuthentication(o =>
{
    o.DefaultAuthenticateScheme = CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme;
    o.DefaultChallengeScheme = CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme;
    o.DefaultSignInScheme = CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme;
    o.DefaultSignOutScheme = CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme;
});

W powyższym kodzie ustawiam domyślne schematy do:

  • Uwierzytelniania
  • Challenge
  • Logowania (tworzenia ciastka logowania)
  • Wylogowania (usuwania ciastka wylogowania)

Jak już wiesz, każdy schemat ma swoją nazwę. W .NET domyślne nazwy różnych schematów są zapisane w stałych. Np. domyślna nazwa schematu opartego na ciastkach (uwierzytelnianie ciastkami) ma nazwę zapisaną w CookieAuthenticationDefaults. Analogicznie domyślna nazwa schematu opartego na JWT Bearer Token – JwtBearerDefaults.

Oczywiście, jeśli masz taką potrzebę, możesz nadać swoją nazwę.

Konfiguracja ciasteczka logowania

To drugi krok, jaki trzeba wykonać. Konfiguracja takiego ciastka może wyglądać tak:

using Microsoft.AspNetCore.Authentication.Cookies;
//
builder.Services.AddCookie(CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme, o =>
{
    o.Cookie.IsEssential = true;
    o.Cookie.HttpOnly = true;
    o.Cookie.SameSite = SameSiteMode.Strict;
    o.Cookie.SecurePolicy = CookieSecurePolicy.Always;
    o.Cookie.MaxAge = TimeSpan.FromDays(30);
    o.AccessDeniedPath = "/AccessDenied";
    o.LoginPath = "/Login";
    o.ReturnUrlParameter = "return_url";
});

W pierwszym parametrze podajesz nazwę schematu dla tego ciastka. W drugim ustawiasz domyślne opcje. Jeśli nie wiesz co one oznaczają i dlaczego tak, a nie inaczej, przeczytaj artykuł o ciastkach, w którym to wyjaśniam.

Na koniec ustawiasz dwie ścieżki:

  • ścieżka do strony z informacją o zabronionym dostępie
  • ścieżka do strony logowania

a także parametr return_url – o nim za chwilę.

Po co te ścieżki? To ułatwienie – element mechanizmu uwierzytelniania. Jeśli niezalogowany użytkownik wejdzie na stronę, która wymaga uwierzytelnienia (np. „Napisz nowy post”), wtedy automatycznie zostanie przeniesiony na stronę, którą zdefiniowałeś w LoginPath.

Analogicznie z użytkownikiem, który jest zalogowany, ale nie ma praw dostępu do jakiejś strony (np. modyfikacja użytkowników, do czego dostęp powinien mieć tylko admin) – zostanie przekierowany automatycznie na stronę, którą zdefiniowałeś w AccessDeniedPath.

Dodanie uwierzytelniania do middleware pipeline

Skoro mechanizm uwierzytelniania jest już skonfigurowany, musimy dodać go do pipeline. Pamiętaj, że kolejność komponentów w pipeline jest istotna. Dodaj go tuż przed autoryzacją:

app.UseHttpsRedirection();
app.UseStaticFiles();

app.UseRouting();
app.UseAuthentication();
app.UseAuthorization();

To tyle jeśli chodzi o konfigurację. Teraz zacznijmy tego używać…

Logowanie

UWAGA! Nie opisuję tutaj czym jest ViewModel, DataBinding, czy też jak działa HTML. Zakładam, że znasz podstawy pracy z RazorPages lub RazorViews.

Rozwalmy wszystko na części. Najpierw odpowiedz sobie na pytanie „Na czym polega logowanie?”. Logowanie to:

  • uwierzytelnienie użytkownika (sprawdzenie, czy jego login i hasło się zgadzają)
  • zapisanie ciasteczka logowania (lub w jakiś inny sposób przechowanie informacji o tym, że jest zalogowany)

W pierwszym kroku stwórz stronę do logowania. Przykład w RazorPages może wyglądać tak:

C# (serwer):

public class LoginPageModel : PageModel
{
    [BindProperty]
    public string UserName { get; set; } = string.Empty;
    [BindProperty]
    public string Password { get; set; } = string.Empty;

    [BindProperty]
    public bool RememberMe { get; set; }
}

A formularz logowania może wyglądać tak…

HTML (klient)

@page
@model RazorPages_Auth.Pages.LoginPageModel

<form method="post">
    <div class="form-group">
        <label asp-for="@Model.UserName">Nazwa użytkownika</label>
        <input type="text" class="form-control" asp-for="@Model.UserName"/>
    </div>

    <div class="form-group">
        <label asp-for="@Model.Password" >Hasło</label>
        <input type="password" class="form-control" asp-for="@Model.Password" />
    </div>

    <div class="form-check">
        <label asp-for="@Model.RememberMe" class="form-check-label" />
        <input type="checkbox" class="form-check" asp-for="@Model.RememberMe"/>
    </div>

    <div>
        <button type="submit">Zaloguj mnie</button>
    </div>
</form>

To jest zwykły formularz ze stylami bootstrapa. Mamy trzy pola:

  • nazwa użytkownika
  • hasło
  • checkbox – pamiętaj mnie, żeby użytkownik nie musiał logować się za każdym razem

Nie stosuję tutaj żadnych walidacji, żeby nie zaciemniać obrazu.

Obsługa logowania

Teraz trzeba obsłużyć to logowanie – czyli przesłanie formularza. Do modelu strony dodaj metodę OnPostAsync (fragment kodu):

public async Task<IActionResult> OnPostAsync()
{
    if (!ModelState.IsValid)
        return Page();

    ApplicationUser loggedUser = Authorize(UserName, Password);
    if(loggedUser == null)
    {
        TempData["Error"] = "Niepoprawne dane logowania!";
        return RedirectToPage();
    }
}

ApplicationUser Authorize(string name, string pass)
{
    if (name == "Admin" && pass == "Admin")
    {
        ApplicationUser result = new ApplicationUser();
        result.UserName = "Admin";
        result.Id = 1;

        return result;
    }
    else
        return null!;
}

W trzeciej linijce walidujemy przekazany w formularzu model. Chociaż w tym przypadku testowym nie ma czego walidować, to jednak pamiętaj o tym.

W linijce 6 następuje próba zalogowania użytkownika. Przykładowa metoda Authorize jest oczywiście beznadziejna, ale zwróć tylko uwagę na to, co robi. W jakiś sposób sprawdza, czy login i hasło są poprawne (np. wysyłając dane do WebAPI). I jeśli tak, zwraca konkretnego użytkownika. Jeśli nie można było takiego użytkownika zalogować, zwraca null.

Zawartość metody Authorize zależy całkowicie od Ciebie. W przeciwieństwie do mechanizmu Identity, tutaj sam musisz stwierdzić, czy dane logowania użytkownika są poprawne, czy nie.

W następnej linijce sprawdzam, czy udało się zalogować użytkownika. Jeśli nie, wtedy ustawiam jakiś komunikat błędu i przeładowuję tę stronę.

A co jeśli użytkownika udało się zalogować? Trzeba stworzyć dla niego ciastko logowania. Ale to wymaga utworzenia obiektu ClaimsPrincipal.

Czym jest ClaimsPrincipal?

Krótko mówiąc, jest to zbiór danych, który przechowuje informacje na temat zalogowanego użytkownika. Pewnie chcesz zadać pytanie – czy to nie może być moja super klasa User? Nie, nie może. ClaimsPrincipal to pewien standardowy sposób przechowywania i przesyłania danych.

Wyobraź sobie, że jesteś strażnikiem w dużej firmie. Teraz podchodzi do Ciebie gość, który mówi, że jest dyrektorem z innej firmy, przyszedł na spotkanie i nazywa się Jan Kowalski. Sprawdzasz jego dowód (uwierzytelniasz go) i stwierdzasz, że faktycznie nazywa się Jan Kowalski. Co więcej, możesz stwierdzić że zaiste jest dyrektorem i przyszedł na spotkanie. Wydajesz mu zatem swego rodzaju dowód tożsamości – to może być identyfikator, którym będzie się posługiwał w Twojej firmie.

Teraz tego gościa możemy przyrównać do ClaimsPrincipal, a identyfikator, który mu wydałeś to ClaimsIdentity (będące częścią ClaimsPrincipal).

Na potrzeby tego artykułu potraktuj to właśnie jako zbiór danych identyfikujących zalogowanego użytkownika.

Tworzenie tożsamości (ClaimsPrincipal)

public async Task<IActionResult> OnPostAsync()
{
    if (!ModelState.IsValid)
        return Page();

    ApplicationUser loggedUser = Authorize(UserName, Password);
    if(loggedUser == null)
    {
        TempData["Error"] = "Niepoprawne dane logowania!";
        return RedirectToPage();
    }

    ClaimsPrincipal principal = CreatePrincipal(loggedUser);
}

ClaimsPrincipal CreatePrincipal(ApplicationUser user)
{
    ClaimsPrincipal result = new ClaimsPrincipal();

    List<Claim> claims = new List<Claim>()
    {
        new Claim(ClaimTypes.NameIdentifier, user.Id.ToString()),
        new Claim(ClaimTypes.Name, user.UserName)
    };

    ClaimsIdentity identity = new ClaimsIdentity(claims);
    result.AddIdentity(identity);

    return result;
}

Tutaj tworzymy tożsamość zalogowanego użytkownika i dajemy mu dwa „poświadczenia” – Id i nazwę użytkownika. Mając utworzony obiekt ClaimsPrincipal, możemy teraz utworzyć ciastko logowania. To ciastko będzie przechowywało dane z ClaimsPrincipal:

await HttpContext.SignInAsync(principal);

Pamiętaj, żeby dodać using: using Microsoft.AspNetCore.Authentication;

Teraz niepełny kod wygląda tak:

public async Task<IActionResult> OnPostAsync()
{
    if (!ModelState.IsValid)
        return Page();

    ApplicationUser loggedUser = Authorize(UserName, Password);
    if(loggedUser == null)
    {
        TempData["Error"] = "Niepoprawne dane logowania!";
        return RedirectToPage();
    }

    ClaimsPrincipal principal = CreatePrincipal(loggedUser);

    await HttpContext.SignInAsync(principal);
}

Podsumujmy tę część:

  1. Walidujesz model otrzymany z formularza
  2. W jakiś sposób sprawdzasz, czy przekazany login i hasło są prawidłowe – „ręcznie” uwierzytelniasz użytkownika
  3. Na podstawie uwierzytelnionego użytkownika tworzysz obiekt ClaimsPrincipal, który jest potrzebny do utworzenia ciastka logowania.
  4. Tworzysz ciastko logowania. Od tego momentu, w każdym żądaniu, obiekt HttpContext.User będzie miał te wartości, które utworzyłeś w kroku 3. Wszystko dzięki ciastku logowania, które przy każdym żądaniu utworzy ten obiekt na podstawie swoich wartości.

Nie musisz tutaj podawać schematu uwierzytelniania, ponieważ zdefiniowałeś domyślny schemat podczas konfiguracji uwierzytelniania.

Pamiętaj mnie

W powyższym kodzie nie ma jeszcze użytej opcji „Pamiętaj mnie”. Ta opcja musi zostać dodana podczas tworzenia ciastka logowania. Wykorzystamy tutaj przeciążoną metodę SignInAsync, która przyjmuje dwa parametry:

AuthenticationProperties props = new AuthenticationProperties();
props.IsPersistent = RememberMe;

await HttpContext.SignInAsync(principal, props);

Czyli do właściwości IsPersistent przekazałeś wartość pobraną od użytkownika, który powiedział, że chce być pamiętany w tej przeglądarce (true) lub nie (false). O tym właśnie mówi IsPersistent.

Ale ten kod wciąż nie jest pełny.

Przekierowanie po logowaniu

Po udanym (lub nieudanym) logowaniu trzeba gdzieś użytkownika przekierować. Najwygodniej dla niego – na stronę, na którą próbował się dostać przed logowaniem. Spójrz na taki przypadek:

  • niezalogowany użytkownik wchodzi na Twoją stronę, żeby zobaczyć informacje o swoim koncie: https://www.example.com/Account
  • System uwierzytelniania widzi, że ta strona wymaga poświadczeń (gdyż jest opatrzona atrybutem Authorize), a użytkownik nie jest zalogowany. Więc zostaje przekierowany na stronę logowania. A skąd wiadomo gdzie jest strona logowania? Ustawiłeś ją podczas konfiguracji ciastka do logowania.
  • Po poprawnym zalogowaniu użytkownik może zostać przekierowany np. na stronę domową: "/Index" albo lepiej – na ostatnią stronę, którą chciał odwiedzić, w tym przypadku: https://www.example.com/Account

Ale skąd masz wiedzieć, na jaką stronę go przekierować? Spójrz jeszcze raz na konfigurację ciastka logowania:

builder.Services.AddCookie(CookieAuthenticationDefaults.AuthenticationScheme, o =>
{
    o.Cookie.IsEssential = true;
    o.Cookie.HttpOnly = true;
    o.Cookie.SameSite = SameSiteMode.Strict;
    o.Cookie.SecurePolicy = CookieSecurePolicy.Always;
    o.Cookie.MaxAge = TimeSpan.FromDays(30);
    o.AccessDeniedPath = "/AccessDenied";
    o.LoginPath = "/Login";
    o.ReturnUrlParameter = "return_url";
});

Jeśli mechanizm uwierzytelniania przekierowuje Cię na stronę logowania, dodaje do adresu parametr, który skonfigurowałeś w ReturnUrlParameter. A więc w tym przypadku "return_url". Ostatecznie niezalogowany użytkownik zostanie przekierowany na taki adres: https://example.com/Login?return_url=/Account

(w przeglądarce nie zauważysz znaku „/”, tylko jego kod URL: %2F)

To znaczy, że na stronie logowania możesz ten parametr pobrać:

public class LoginPageModel : PageModel
{
    [BindProperty]
    public string UserName { get; set; } = string.Empty;
    [BindProperty]
    public string Password { get; set; } = string.Empty;

    [BindProperty]
    public bool RememberMe { get; set; }

    [FromQuery(Name = "return_url")]
    public string? ReturnUrl { get; set; }
  
    //
}

Pamiętaj, że parametru return_url nie będzie, jeśli użytkownik wchodzi bezpośrednio na stronę logowania. Dlatego też zwróć uwagę, żeby oznaczyć go jako opcjonalny – string?, a nie string

Następnie wykorzystaj go podczas logowania:

public async Task<IActionResult> OnPostAsync()
{
    if (!ModelState.IsValid)
        return Page();

    ApplicationUser loggedUser = Authorize(UserName, Password);
    if(loggedUser == null)
    {
        TempData["Error"] = "Niepoprawne dane logowania!";
        return RedirectToPage();
    }

    ClaimsPrincipal principal = CreatePrincipal(loggedUser);

    AuthenticationProperties props = new AuthenticationProperties();
    props.IsPersistent = RememberMe;

    await HttpContext.SignInAsync(principal, props);

    if (string.IsNullOrWhiteSpace(ReturnUrl))
        ReturnUrl = "/Index";

    return RedirectToPage(ReturnUrl);
}

UWAGA!

Pamiętaj, żeby w takim przypadku NIE STOSOWAĆ metody Redirect, tylko RedirectToPage (lub w RazorView – RedirectToAction). Metoda Redirect pozwala na przekierowanie do zewnętrznego serwisu, co w tym przypadku daje podatność na atak „Open Redirect”. Dlatego też stosuj RedirectToPage -> ta metoda nie pozwoli na przekierowanie zewnętrzne.

Wylogowanie

Kiedyś użytkownik być może będzie się chciał wylogować. Na czym polega wylogowanie? Na usunięciu ciastka logowania. Robi się to jedną metodą:

await HttpContext.SignOutAsync();

Ta metoda usunie ciastko logowania i w kolejnych żądaniach obiekt HttpContext.User będzie pusty.


To właściwie tyle jeśli chodzi o mechanizm uwierzytelniania. Jeśli czegoś nie rozumiesz lub znalazłeś błąd w artykule, daj znać w komentarzu. Jeśli uważasz ten artykuł za przydatny, również daj znać. Będzie mi miło 🙂 I koniecznie zapisz się na newsletter, żeby nic Cię nie ominęło.

Podziel się artykułem na:

Hej, mam dla CIEBIE

DARMOWY PREZENT

o wartości 19 zł

14 najczęstszych błędów w C#

aby otrzymać e-book za darmo, po prostu dodaj swój adres poniżej

Super, zaraz na maila dostaniesz prezent. Jeśli nie przyjdzie w ciągu 5 minut, sprawdź folder SPAM.